Vredeslelie
Spathiphyllum wallisii
Giftig voor huisdieren
Nematanthus gregarius · Gesneriaceae
Nematanthus gregarius is een hangende epifytische plant die inheems is aan de Atlantische kustbossen van Brazilie, waar deze op boomtakken groeit in vochtige, schaduwrijke omstandigheden. Deze wordt als kamerplant voornamelijk geteeld vanwege de kleine, buisvormige, oranje tot roodoranje bloemen, die aan de punt zijn samengetrokken en lijken op piepkleine goudvisjes of opgeblazen zakjes. De plant brengt glanzende, donkergroene, vlezige bladeren voort op boogvormige, hangende stengels, waardoor deze uitstekend geschikt is voor hangpotten.
Foto: Dinkum / CC0 via Wikimedia Commons
Nematanthus gregarius gedijt het best in helder, indirect licht. Een positie dicht bij een oost- of westgericht raam is ideaal. Direct zomerzonnelicht zal de glanzende bladeren verbranden, terwijl te weinig licht resulteert in slechte bloei en gerekte groei. Een zacht ochtendzonnetje wordt verdragen en kan uitbundiger bloeien aanmoedigen.
Water regelmatig, waarbij het bovenste centimeter potgrond tussen watergiften uitdroogt. Gebruik lauwwarm water op kamertemperatuur, aangezien koud water wortels kan schokken en bladeren kan bevlekken. Verminder het watergeven in winter wanneer de groei afneemt. Overmatig watergeven is de meest voorkomende oorzaak van plantfalen, wat tot wortelrot in de vlezige stengels leidt.
Gebruik een licht, goed drainerend epifytisch mengsel dat de natuurlijke boomschorshabitat van de plant nabootst. Een combinatie van turfvrije universele potgrond met toegevoegd perliet of grof orchideeënschors werkt goed. Goede beluchting rond de wortels is essentieel; zware of verdichte potgrond veroorzaakt wateropstuwing en achteruitgang.
Voer elke twee weken van lente tot begin herfst met een uitgebalanceerd of kaliumhoudend vloeibaar voedsel verdund tot half sterkte. Een kaliumhoudend voedsel, zoals tomatenvoedsel, toegepast zodra de bloei begint, kan bloei verlengen en stimuleren. Voer niet in winter.
Deze soort vereist matig tot hoge luchtvochtigheid, idealiter boven 50 procent. In verwarmde huizen tijdens winter daalt de luchtvochtigheid vaak te veel, wat bladval en uitblijven van knopvorming kan veroorzaken. Het plaatsen van de plant op een schaal met vochtige kiezelstenen of het gebruik van een luchtbevochtiger helpt. Handhaaf temperaturen tussen 16 en 24 graden Celsius. Vermijd koude tochten, airconditioningopeningen en temperaturen beneden 10 graden Celsius, wat fataal kan zijn.
Verpot elke twee tot drie jaar in het voorjaar, waarbij slechts een potmaat tegelijk wordt vergroot. Nematanthus gregarius heeft de voorkeur om enigszins wortelbegrensd te zijn, en overgrote potten verhogen het risico op wateropstuwing. Hangpotten met kokosvezel of terracottapotten hebben de voorkeur boven grote kunststofpotten. Ververs de potgrond bij het verpotten, zelfs als je de plant in dezelfde pot terugzet.
Snoeien is belangrijk voor het handhaven van een volle, compacte vorm en om bloei aan te moedigen. Na een bloeiperiode, knip de stengelpunten met een derde tot half terug om vertakking te stimuleren. Lange, kale stengels kunnen in vroeg voorjaar stevig teruggesneden worden. Verwijder dode of gele bladeren onmiddellijk om de gezondheid en verschijning van de plant te behouden.
Neem in lente of vroeg zomer stekken van 8 tot 10 cm puntlengte net onder een knoop. Verwijder onderste bladeren, laat het snijvlak kort verharden, plaats daarna in een mengsel van perliet en turfvrije potgrond. Bedek met een doorzichtig plastic zakje om vochtigheid vast te houden en behoud 20 tot 22 graden Celsius totdat wortels verschijnen, wat doorgaans vier tot zes weken duurt.
Verwijder een gezond blad met een kort stengeldeel inclusief de knoop. Plaats rechtop in een vochtig, zanderig wortelmengsel en behoud warmte en vochtigheid. Deze methode is langzamer dan stengelstek, maar nuttig wanneer materiaal beperkt is.
Inheems in Brazil.
De geslachtsnaam Nematanthus is afgeleid van de Griekse woorden 'nema', wat draad betekent, en 'anthos', wat bloem betekent, verwijzend naar de slanke, draadachtige bloemstelen die de bloemen van de stengels weghouden. Het soortspecifieke epitheton 'gregarius' komt van het Latijnse 'gregarius', betekenend behorend tot een kudde of voorkomend in groepen, wat de neiging van de plant weerspiegelt bloemen in trossen langs haar hangende stengels voort te brengen. De gewone naam 'Goudvisplant' verwijst rechtstreeks naar de gelijkenis van de opgeblazen, oranje buisvormige bloemen met kleine zwemmende goudvisjes.
Nematanthus gregarius werd formeel beschreven in het kader van de diverse Gesneriaceae-familie, die lange tijd belangstelling wekte van botanische verzamelaars werkzaam in Zuid-Amerika. De Atlantische kustbossen van Brazilie, het natuurlijk verspreidingsgebied van de plant, behoren tot een van de meest biodiverse en bedreigde ecosystemen ter wereld, en veel Gesneriaceae-soorten uit deze regio werden in de negentiende eeuw verzameld en in de Europese tuinbouw ingevoerd. De Goudvisplant groeide in populariteit als kamerplant in de twintigste eeuw, vooral in Noord-Amerika en West-Europa, grotendeels vanwege de originaliteit van zijn karakteristieke, fel gekleurde bloemen. Deze blijft een favoriete keuze voor hangpotteculture in gematigde gebieden waar buiten groeien niet mogelijk is.
Een cultivar met room en groen bont bladerwerk naast de karakteristieke oranje buisvormige bloemen.
Een hybride met zeer donker, bijna zwartgroen bladerwerk dat een opvallend contrast biedt met felle oranje bloemen.
Een compacte hybride met oranje en geel tweekleurige bloemen, populair voor hangpotteculture.